محمد بن عبد الله بن عبيد الله بن محمود

563

تحفه خانى ( فارسى )

است و تخم خطمى از هريك دو مثقال سورنجان سفيد يك مثقال و دو دانگ پوست هليله زرد و يا هليله سياه از هريك چهار مثقال و نيم گل سرخ سه مثقال و دو دانگ مجموع ادويه در يك و نيم كاسه كلان‌تر آب طبخ بايد كرد تا نيم كاسه بماند از كرپاس گذرانيده و صافى ساخته و ده مثقال فلوس خيارشنبر درو حل كرده و ترنجبين صافى هفت مثقال آميخته بوقت سحر يا صبح اختيار بايد كرد و تا نيم روز صبر بايد كرد تا عمل دارو منقطع شود بعد از آن شربت از اسبغول شسته يك مثقال و قند ده مثقال در چهار قاشق آب شربت كرده بايد خوردن و غذا در آخر روز بوقت عصر ماش مقشر و شيرهء مغز بادام بايد داد و اگر چنانچه وجع بسيار شديد باشد در طلا و ضماد مخدرات البته بايد كرد مثل خشخاش سياه و بيخ تفاح از هريك يك مثقال و دو دانگ و افيون دو دانگ و زعفران دو دانگ و تخم اسبغول دو مثقال مجموع ادويه نيك كوفته و به آب برگ كاهو و به آب برگ حى العالم آميخته بران عضو دردمند ضماد بايد كرد و اگر سبب علت صفرا باشد علامت او زردى رو و زبان و حرارت ملمس عضو دردمند و شدت عطش و سوزاك در وجع و تشنگى قوى و سرعت نبض و زردى رنگ قاروره و يافتن راحت و سكون باشياء مبرّده است و علاج او يا علاجهاى دموى قريب است الّا جانب تبريد و ترطيب را در ماده صفراوى تقويت بيشتر بايد كرد در اشربه و اغذيه و ادويه موضعيه از ضماد و طلا و غيرذلك اين قانون و قاعده مرعى بايد داشت و بالجمله علاج تنقيه بدن است بمطبوخ از سناى مكّى سه و نيم مثقال و عناب و سپستان و آلو از هر يك بست عدد بنفشه و شاهتره و تخم كاسنى از هريك سه مثقال نيم هليلهء زرد و تمر هندى و تخم كثوث از هريك چهار و نيم مثقال مجموع ادويه در دو كاسه آب